Tek kullanımlık tıbbi maskelerin kullanım alanları nelerdir?

1. Nedir? Tek Kullanımlık Tıbbi Maske ?

Günümüz sağlık sektöründe tek kullanımlık tıbbi maskeler hem sağlık personelinin hem de halkın korunmasında ilk savunma hattı haline gelmiştir. Görünüşte basit olan bu koruyucu ekipman parçası aslında malzeme bilimi, mikrobiyoloji ve ergonomi dahil olmak üzere birçok disiplinin bilgeliğini birleştiren karmaşık bir cihazdır. Ameliyathanelerin steril ortamından günlük hastalıkların önlenmesine, endüstriyel toz kontrolünden acil müdahaleye ve halk sağlığı acil durumlarına kadar tek kullanımlık tıbbi maskeler, benzersiz koruyucu özellikleri ve rahat kullanımıyla dünya çapında yeri doldurulamaz bir rol oynamaktadır.

Tek kullanımlık tıbbi maskelerin temel işlevi etkili bir solunum bariyeri sağlamaktır. Tipik üç katmanlı yapıları tam bir koruyucu sistem oluşturur: su itici dokumasız kumaştan oluşan dış katman damlacıkları ve daha büyük parçacıkları bloke eder; ortadaki eritilerek şişirilmiş kumaş, elektrostatik adsorpsiyon yoluyla küçük parçacıkları ve patojenleri yakalayan çekirdek filtre katmanı görevi görür; ve nemi emen dokunmamış kumaştan oluşan iç katman, kullanıcının konforunu sağlar. Bu yapısal tasarım, maskenin, tipik olarak %95'i aşan bakteriyel filtreleme verimliliği (BFE) ile havadaki ≥3 mikron partikülleri etkili bir şekilde filtrelemesine olanak tanır. Klinik ortamlarda bu filtreleme verimliliği, ameliyat sırasında tıbbi personel ile hastalar arasında mikrobiyal bulaşma riskini önemli ölçüde azaltabilir.

Modern tıbbi koruma sistemlerinin önemli bir bileşeni olan tek kullanımlık tıbbi maskeler, yalnızca fiziksel koruma sağlamaktan çok daha fazlasını sağlar. Görünüşte basit olan bu koruyucu ekipman parçası aslında birden fazla mekanizma aracılığıyla kapsamlı koruma sağlayarak hem tıbbi uygulamalarda hem de halk sağlığında görünmez bir sağlık bariyeri oluşturuyor. Mikroskobik düzeyde maskenin çok katmanlı kompozit yapısı, gelişmiş bir filtreleme sistemi oluşturur. Su geçirmez dokunmamış kumaştan oluşan dış katman, damlacıkları ve daha büyük parçacıkları etkili bir şekilde yakalar, ortadaki meltblown kumaş, elektrostatik adsorpsiyon yoluyla küçük parçacıkları ve patojenleri yakalar ve iç katmanın yumuşak malzemesi, kullanıcının konforunu sağlar. Bu tasarım, maskenin %95'in üzerinde bakteriyel ve viral önleme verimliliğine ulaşmasını sağlar. Klinik ortamlarda, yalnızca ameliyathanedeki mikrobiyal kontaminasyonu önlemek, cerrahi alan enfeksiyonları oranını önemli ölçüde azaltmak için önemli bir ekipman değil, aynı zamanda günlük muayeneler sırasında tıbbi personel için kan ve vücut sıvılarının sıçramasına karşı önemli bir korumadır. Koruyucu değeri özellikle diş tedavisi ve endoskopik muayeneler gibi aerosol üreten prosedürler sırasında belirgindir. Büyük bulaşıcı hastalık salgınları sırasında tek kullanımlık tıbbi maskeler,

Kamuyu koruma konusunda benzersiz bir değere sahiptir. Damlacık iletim zincirini bloke ederek salgının yayılmasını etkili bir şekilde yavaşlatabilirler; bu, COVID-19 salgını önleme ve kontrol çabalarında tam olarak kanıtlanmış bir gerçektir. Bu maskeler, doğrudan biyolojik koruma özelliklerinin ötesinde, havadaki polen ve toz gibi alerjenleri de filtreleyerek duyarlı kişilere koruma sağlayabilir. Endüstriyel ortamlarda mesleki toz tehlikeleriyle mücadelede temel ekipmanlardır. Özellikle maskelerin koruyucu etkinliği fiziksel korumanın ötesine uzanır. Görsel koruma özellikleri aynı zamanda önemli sosyal ve psikolojik faydalara da sahip olabilir; halkın kendini koruma konusundaki farkındalığını artırabilir ve bu zorlu zamanlarda halkın kaygısını hafifletebilir. Teknolojik gelişmeler, modern tıbbi maskeleri, entegre fizyolojik parametre izleme sensörlerine sahip akıllı maskeler ve biyolojik olarak parçalanabilen ve çevre dostu malzemeler kullanan son teknoloji ürünler gibi daha yenilikçi özelliklerle güçlendiriyor ve korumanın sınırlarını sürekli genişletiyor. Elbette maskelerin koruyucu değerinin tam olarak anlaşılabilmesi için doğru şekilde takılması, sık sık değiştirilmesi ve diğer koruyucu önlemlerle sinerji içinde çalışarak kapsamlı bir sağlık koruma sistemi oluşturması gerekiyor. Tek kullanımlık tıbbi maskeler, kişisel korumadan halk sağlığına, tıp profesyonellerinden günlük yaşama kadar bilimsel tasarımı ve güvenilir performansıyla insan sağlığı için temel ve hayati bir koruma sağlamaya devam ediyor.

2. Tek Kullanımlık Tıbbi Maskelerin Kullanım Esasları

Halk sağlığı ve tıbbi uygulamalarda, temel koruyucu ekipman olarak tek kullanımlık tıbbi maskeler, etkinliklerini en üst düzeye çıkarmak için büyük ölçüde standartlaştırılmış kullanım prosedürlerine bağlıdır. Ambalajın açılması ve takılmasından kullanım sonrasında uygun şekilde imha edilmesine kadar her adım, sıkı bilimsel kanıtlara ve pratik kilit noktalara dayanmaktadır. Yalnızca bu düzenleyici gerekliliklere sistematik olarak hakim olarak gerçekten etkili bir solunum koruma bariyeri oluşturabiliriz.

Tek kullanımlık tıbbi maskelerin koruyucu mekanizması akışkanlar mekaniği ve malzeme bilimine dayanmaktadır. Üç katmanlı tasarımlarında, su itici dokumasız kumaştan oluşan dış katman, yüzey gerilimi yoluyla damlacıkları bloke eder, ortadaki meltblown kumaş, elektrostatik adsorpsiyon yoluyla parçacıkları yakalar ve nem emici malzemeden oluşan iç katman, nefes alabilirliği ve konforu dengeler. Bu hassas yapı, kullanım sırasında her işlevsel katmanın doğru şekilde konumlandırılmasını gerektirir. Herhangi bir yanlış takma yöntemi, koruyucu etkinliği %30'un üzerinde azaltabilir. Araştırma verileri, doğru şekilde takılan tıbbi maskelerin solunum yolu hastalıklarının bulaşma riskini %60-80 oranında azaltabildiğini, yanlış kullanımın ise koruyucu etkinliği %40'ın altına düşürebildiğini gösteriyor.

Doğru kullanım, giymeden önce kapsamlı bir hazırlıkla başlar. Operatörler, YY/T 0969 veya ilgili ulusal standartlara uygun orijinal maskeleri seçmeli ve ambalajın bütünlüğünü ve son kullanma tarihini doğrulamalıdır. Çevresel hazırlık da çok önemlidir. Eller temiz bir alanda ele alınmalı ve kontaminasyon riski yüksek olan alanlardan kaçınılmalıdır. El dezenfeksiyonu sıklıkla gözden kaçan ancak çok önemli bir adımdır. Ellerdeki mikrobiyal yükün güvenli bir seviyeye indirilmesini sağlamak için yedi adımlı el yıkama yöntemini kullanarak veya alkol bazlı çabuk kuruyan el dezenfektanı kullanarak iyice el yıkamanızı öneririz. Araştırmalar, uygun el dezenfeksiyonu olmadan maskenin iç katmanıyla doğrudan temasın, kontaminasyon riskini 3-5 kat artırdığını gösterdi.

Gerçek aşınma süreci hassas operasyon prosedürleri gerektirir. Paketi açarken maskenin iç kısmına parmaklarınızla dokunmaktan kaçının ve maskeyi kulak bantlarından veya kafa bandından tutun. Açarken, iç ve dış katmanları ayırın (genellikle daha koyu veya su geçirmez yüzey dışarıdadır). Üst ve alt yönler burun klipsinin konumuna göre belirlenir. Takarken, burun köprüsüne tam oturmasını sağlamak için öncelikle burun klipsini sabitleyin. Daha sonra maskeyi ağzınızı, burnunuzu ve çenenizi kaplayacak şekilde açın. Son olarak kulak kayışlarının sıkılığını ayarlayın. Maskeyi takarken ellerinizle maskenin dış yüzeyine dokunmaktan kaçınmak özellikle önemlidir. Klinik gözlemler, bu tür uygunsuz temasın patojenleri maske yüzeyinden ellerinize %72'ye kadar aktarabildiğini göstermiştir.

Maskeler kullanıma sunulduktan sonra sürekli kalite takibi gerektirir. Kullanım süresine ilişkin kişisel kayıtların tutulması tavsiye edilir. Sıradan tıbbi maskeler sürekli olarak dört saatten fazla kullanılmamalı veya nemin artması durumunda derhal değiştirilmelidir. Kullanım sırasında bariz bir kirlenme (damlacık sprey gibi), yapısal hasar (kulaklık kayışının kırılması gibi) veya solunum direncinde önemli bir artış meydana gelirse maske derhal değiştirilmelidir. Maskeyi geçici olarak çıkarırken boyna asılmaması veya cebe konulmaması gerektiğini vurgulamak önemlidir. Bu yanlış kullanım, maskenin iç katmanının kirlenme riskini %80 artırır. Doğru yaklaşım, geçici saklama için özel, kapalı bir torba hazırlamak veya maskeyi doğrudan değiştirmektir.

Tıbbi ortamlar gibi yüksek riskli ortamlarda maske kullanım düzenlemeleri daha da katıdır. Ameliyathane gibi steril alanlarda maskelerin ağzı, burnu ve sakalı tamamen kapatması gerekiyor ve ameliyat sırasında yeniden pozisyon verilmesi yasaktır. Endotrakeal entübasyon ve aspirasyon gibi aerosol üreten prosedürleri gerçekleştirirken, daha yüksek filtreleme verimliliğine sahip bir maske seçin (örn. ASTM Seviye 2 veya üzeri) ve maskenin kenarının yüz siperine sorunsuz bir şekilde bağlandığından emin olun. Epidemiyolojik araştırmalar, Kovid-19 yoğun bakım servislerinde yüksek düzey koruyucu maskeleri uygun şekilde kullanan sağlık çalışanlarının enfeksiyon oranının, standart maske takanlara göre %67 daha düşük olduğunu gösteriyor.

Maskenin çıkarılma sırasında nasıl kullanıldığı da genel koruyucu etkinliğini etkiler. Potansiyel olarak kontamine olmuş dış katmana dokunmayı önlemek için kısmen kulaktan veya kafa bandından çıkarılması önerilir. El dezenfeksiyonu, temastan bulaşma riskini %60'ın üzerinde azaltabileceğinden, çıkarıldıktan hemen sonra gerçekleştirilmelidir. Kullanılmış maskeler tıbbi atık olarak özel bir toplama kabına atılmalı veya mühürlenip normal yerlere atılmalıdır. Araştırmalar, virüslerin atılan maskelerin yüzeyinde 7 güne kadar hayatta kalabildiğini gösterdi. Standartlaştırılmış imha prosedürleri, bulaşma zincirini kesintiye uğratmak için çok önemlidir.

Uygulamada dikkat gerektiren birçok yanlış anlama vardır. Tek kullanımlık maskelerin tekrar kullanılması yaygın bir yanılgıdır. Deneysel veriler, etanol spreyi ile muamele edilen maskelerin filtreleme verimliliğinde %90'lık bir düşüşe sahip olduğunu göstermektedir. Çift katmanlı bir maske takmak, görünürde korumayı artırırken aslında izolasyonu tehlikeye atar ve sızıntıyı %45 oranında artırır. Maskeyi burun açıktayken takmak her türlü koruyucu etkiyi tamamen ortadan kaldırır. Bu yanılgıların giderilmesi için sistematik sağlık eğitimi gerekmektedir. Çocuklar ve solunum yolu hastalıkları olanlar gibi özel popülasyonlar için bireyselleştirilmiş rehberliğe ihtiyaç vardır. Çocuklar, rahat bir uyum sağlamak için ayarlanabilir kulak askılarına sahip, kendi durumlarına göre özel boyutta maskeler seçmelidir. Ebeveynler, maskelerin iki saatten fazla takılmamasını denetlemeli ve sağlamalıdır. Kronik obstrüktif akciğer hastalığı olan hastalar, nefes verme valflerine sahip modifiye edilmiş modelleri seçebilir ancak bu maskelerin çift yönlü korumaya sahip olmadığını unutmayın. Ayırt edici yüz özelliklerine (sakal gibi) sahip kişiler kafa bandı maskelerini tercih etmeli veya sızdırmazlık bantları kullanmalıdır.

Kapsamlı bir koruma sistemi etkili bir doğrulama mekanizması gerektirir. Tıbbi kurumlar, floresans testi kullanarak maskelerin sıkılığını değerlendirebilir. Sıradan kullanıcılar basit bir "nefes testi" uygulayabilir: kenarlardaki sızıntıları kontrol etmek için iki elinizle maskenin üzerine hızlı bir şekilde nefes verin. Yeni akıllı maskeler, filtreleme verimliliğini ve aşınma durumunu gerçek zamanlı olarak izlemek için sensörleri entegre etmeye başlıyor. Bu teknolojik yenilikler koruyucu önlemlerde hassasiyeti artırıyor. Halk sağlığıyla ilgili acil durumlarda veya malzeme sıkıntısı dönemlerinde kademeli bir kullanım stratejisi uygulanabilir. Yüksek risk senaryolarında (tıbbi kurumlardaki maruz kalma prosedürleri gibi) yüksek kaliteli koruyucu maskelerin kullanımına öncelik verin. Daha genel bir koruma için, uzun süreli kullanım uygun şekilde uzatılabilir ancak sekiz saati geçemez. Önemli olan kaynak tahsisini koruyucu ihtiyaçlarla dengeleyen bilimsel bir risk değerlendirme sistemi kurmaktır. Tek kullanımlık tıbbi maskelerin standartlaştırılmış kullanımı, bireysel korumadan kitlesel salgınların önlenmesine kadar dinamik bir koruyucu ağ oluşturur. Görünüşte basit olan bu koruyucu eylem aslında malzeme bilimi, akışkanlar mekaniği, epidemiyoloji ve klinik tıp dahil olmak üzere birçok disiplinin içgörülerini birleştiriyor. Küresel halk sağlığı sorunları giderek daha karmaşık hale geldikçe, yalnızca standart prosedürleri kas hafızasına dönüştürerek bu temel koruyucu teknolojinin tam potansiyelini gerçekten açığa çıkarabilir ve sağlıklı bir savunma hattı oluşturmak için sağlam bir temel sağlayabiliriz. Unutmayın: En iyi maske, doğru şekilde takılan maskedir ve en etkili koruma, standartlaştırılmış korumadır.

Tek kullanımlık tıbbi maskelerin kullanımına ilişkin özellikler

3.Tek kullanımlık tıbbi maskelerin saklama koşulları

Tek kullanımlık tıbbi maskelerin koruyucu performansı yalnızca üretim prosesine ve kalite standartlarına değil, aynı zamanda saklama koşullarına da bağlıdır. Uygun olmayan depolama, malzemenin eskimesine, filtreleme verimliliğinin azalmasına ve hatta mikrobiyal kirlenmenin oluşmasına neden olabilir. Tek kullanımlık tıbbi maskelerin saklanmasına ilişkin ayrıntılı özellikler aşağıda verilmiştir:

(1) Depolama ortamı gereksinimleri

1) Sıcaklık ve nem kontrolü Sıcaklık: Yüksek sıcaklık (>40°C) veya düşük sıcaklık (<0°C) ortamlardan kaçınılarak 15°C~30°C kuru bir ortamda saklanması önerilir. Yüksek sıcaklık etkileri: eritilerek şişirilmiş kumaşların elektrostatik zayıflamasına ve filtreleme verimliliğinin azalmasına neden olabilir; dokunmamış kumaşlar kırılgan hale gelir ve sızdırmazlık azalır. Düşük sıcaklık etkileri: Malzemeyi sertleştirebilir ve aşındığında kolaylıkla kırılabilir. Nem: Bağıl nem ≤%70 olmalı, nemli ortamlardan (banyo ve mutfak gibi) kaçınılmalıdır. Aşırı nem: Küf veya bakteri üreterek kullanım riskini artırabilir.
2) Işık ve havalandırma Işıktan uzakta saklama: Malzemenin oksidasyonunu ve bozulmasını önlemek için doğrudan güneş ışığından veya ultraviyole radyasyondan (pencere yakını, araba içi gibi) kaçının. İyi havalandırma: Kapalı alanda nem birikmesini önlemek için depolama alanı hava sirkülasyonunu sağlamalıdır.

(2) Paketleme ve depolama yöntemleri

1) Orijinal ambalajında saklama Açılmamış maskeler, toz ve mikrobiyal kontaminasyonu önlemek için fabrikada kapatılmış orijinal ambalajında saklanmalıdır. Hasarlı veya açılmış maskelerin en kısa sürede kullanılması veya ağzı kapalı poşet/kutularda saklanması tavsiye edilir.
2) Sınıflandırılmış depolama Evde depolama: Kimyasallardan (dezenfektan ve parfüm gibi) uzakta, çekmecelere, saklama kutularına veya özel maske saklama torbalarına yerleştirilebilirler. Tıbbi/kurumsal depolama: "İlk giren ilk çıkar" prensibine göre parti ve son kullanma tarihine göre saklanabilirler. Kirlenmiş öğelerle teması önlemek için temiz bir alanda veya tıbbi malzemeler için özel bir dolapta saklayın.

(3) Raf ömrü ve son kullanma tarihi Açılmamış maskeler:

Raf ömrü genellikle 2 ila 3 yıldır (ürün etiketine göre). Son kullanma tarihi geçtikten sonra filtreleme verimliliği ve malzeme mukavemeti azalabilir. Açılmış maskeler: 1 ay içerisinde kullanılması tavsiye edilir. Nemli veya kirli bir ortama maruz kalmaları durumunda en kısa sürede değiştirilmeleri gerekir.

(4) Özel önlemler

Kirlenme kaynaklarıyla temas etmeyin: Kirli ellerle ve kirletici maddelerle (madeni para, anahtar gibi) doğrudan temastan kaçının.
Sıkışmayı ve deformasyonu önleyin: Burun klipsinin metal şeridinin deforme olmasını veya kulak askısının kırılmasını önlemek için istifleme sırasında aşırı yükleme yapmayın.
Çocuklar ve evcil hayvanlar için güvenlik: Yanlış kullanımı veya kazara yutulmasını önlemek için çocukların ve evcil hayvanların erişemeyeceği bir yerde saklayın.

(5) Anormal durumların ele alınması

Aşağıdaki koşullar bulunursa kullanmayı bırakın:
Ambalaj nemli, hasarlı veya küflü.
Maskede koku, renk değişikliği veya belirgin lekeler var.
Malzeme sertleşir, tabakalara ayrılır veya elastikiyetini kaybeder.

Tek kullanımlık tıbbi maske saklama ortamı gereksinimleri tablosu:

4.Tek kullanımlık tıbbi maskelerin anormal durumlarıyla ilgilenmeye yönelik kılavuzlar

(1) Yaygın anormallikler ve tedavi önlemleri

Anormal paketleme
Hasarlı ambalaj: Bu partideki maskeleri kullanmayı derhal bırakın ve yanındaki ambalajın hasarlı olup olmadığını kontrol edin.
Islak ambalaj: Ambalajın tamamını atın ve saklama ortamının nemini kontrol edin.
Kalıplanmış ambalaj: Maske grubunun tamamını atın ve saklama alanını iyice temizleyin
Maskelerin anormal görünümü
Açık lekeler: Doğrudan atın ve kirlenmenin kaynağını takip edin
Renk değişimi: Kullanmayı bırakın ve depolama ortamının aydınlatma koşullarını kontrol edin
Yapısal deformasyon: Deforme olmuş burun klipsini ve gevşek kulak kayışlarını atın
Anormal malzeme
Sertleşmiş malzeme: Düşük sıcaklık veya eskime nedeniyle oluşmuş olabilir ve atılmalıdır
Katmanların ayrılması ve ayrılması: Derhal kullanmayı bırakın ve üretim partisini kontrol edin
Koku: Depolama ortamını atın ve kirletici maddeler açısından kontrol edin

(2) Anormal performansın tedavisi

Filtrasyon verimliliğinde azalma: Solunum direnci önemli ölçüde azaldığında hemen değiştirin ve gruplar halinde kullanırken düzenli olarak numune alın ve inceleyin.
Anormal aşınma: Yüze tam oturamadığında uygun bir modelle değiştirin, ciltte tahriş meydana gelirse malzeme türü değiştirilmelidir.

(3) Depolama ortamının anormal kullanımı

Sıcaklık ve nem standardı aşıyor: Derhal nitelikli bir ortama geçin ve etkilenen maskelerin kullanılıp kullanılmayacağına karar verilmeden önce örneklenmesi ve test edilmesi gerekir.
Kimyasal kirlenme: Dezenfektanlar vb. ile kirlenmiş olanlar gruplar halinde atılmalı ve depolama alanlarındaki izolasyon önlemleri güçlendirilmelidir.

(4) Taşıma süreci

İzolasyon: Anormal maskeler kullanım alanından derhal uzaklaştırılmalıdır.
Değerlendirme: Profesyoneller etkinin kapsamını belirleyecek
Kayıt: Anormal koşulların ve taşıma süreçlerinin ayrıntılı kaydı
İyileştirme: Nedenleri analiz edin ve yönetim sistemini iyileştirin

(5) Önlemler

Anormal maskelerle uğraşırken kişisel korunma sağlanmalıdır
Anormal tıbbi maskeler tıbbi atık olarak değerlendirilmelidir
Referans için bir anormal durum işleme dosyası oluşturun
Depolama ortamını düzenli olarak denetleyin ve bakımını yapın

(6) Önleyici tedbirler

İlk giren ilk çıkar prensibini kesinlikle uygulayın
Düzenli bir denetim sistemi kurun
Kilit personele özel eğitim
Özel depolama izleme ekipmanı kurun

Anormal durumlarla başa çıkma yönergeleri:

5. Tek kullanımlık tıbbi maskelerin kullanımdan sonra imha edilmesi

Çapraz enfeksiyonu veya çevre kirliliğini önlemek için tek kullanımlık tıbbi maskelerin kullanımdan sonra uygun şekilde atılması gerekir. Aşağıdakiler doğru imha yöntemleridir:

(1). Genel popülasyon (ateş, öksürük vb. yok)

Maskeyi çıkarırken: maskenin dışına dokunmaktan kaçının, yalnızca kulak halkasına veya kravat kısmına dokunun. Katlanır maske: maskeyi ikiye katlayın (kirli taraf içe bakacak şekilde), kirli yüzeyle doğrudan teması önlemek için katlanmış maskeyi kulak halkasıyla veya kravatla sarın. Bertaraf: kapalı bir torbaya koyun veya doğrudan özel bir tıbbi atık çöp kutusuna (hastanenin sarı çöp kutusu gibi) koyun. Özel bir çöp kutusu yoksa sıradan bir çöp kutusuna atılabilir ve daha sonra zamanında eller yıkanabilir. Ellerinizi yıkayın: Maskeyi kullandıktan sonra ellerinizi hemen sabun veya el dezenfektanı ile yıkayın veya el dezenfektanı ile dezenfekte edin.

(2). Şüpheli veya enfekte olduğu doğrulanan kişiler

Kapalı tedavi: Maskeyi kapalı bir torbaya (plastik torba gibi) koyun, az miktarda dezenfektan (klor içeren dezenfektan gibi) püskürtün ve ardından tıbbi atık çöp kutusuna atın. Profesyonel tedavi: Bir sağlık kurumunda ise tıbbi atık prosesine göre imha edilmek üzere profesyonellere teslim edilmelidir.

(3). Notlar

Aşağıdaki davranışlar yasaktır: Rastgele atma (örneğin yere, halka açık alanlara). Tek kullanımlık maskelerin yeniden kullanılması. Maskelerin yakılması veya parçalanması (ikincil kirliliğe veya güvenlik tehlikelerine neden olabilir).
Çevre koruma ipuçları: Maskeler tıbbi atıktır ve sıradan işlemlerle geri dönüştürülemez. Diğer evsel atıklardan ayrı olarak atılmalıdırlar.

(4). Tıbbi kurumlar tarafından imha

"Tıbbi Atık Yönetimi Yönetmeliği"ne harfiyen uyun ve maskeleri bulaşıcı atık (sarı çöp poşeti) olarak sınıflandırıp, profesyonel kuruluşlara imha ettirin.
Maskelerin doğru şekilde imha edilmesi, virüslerin yayılmasını önlemenin önemli bir parçasıdır. Lütfen standart prosedürleri takip ettiğinizden emin olun!

6. Tek kullanımlık tıbbi maskeler ne kadar süreyle kullanılabilir?

Tek kullanımlık tıbbi maskeler günlük hayatta özellikle grip mevsimi, hava kirliliği veya salgın döneminde yaygın olarak kullanılan koruyucu ekipmanlardır. Maskelerin doğru kullanımı ve değiştirilmesi sağlık açısından önemlidir. Ancak birçok kişinin maskelerin kullanım süresi konusunda şüpheleri var: Ne kadar süre kullanılabilir? Yeniden kullanılabilirler mi? Değiştirilmeleri gerekip gerekmediğine nasıl karar verilir?

(1) Tek kullanımlık tıbbi maskelerin standart kullanım süresi

1). Genel kullanım önerileri
Dünya Sağlık Örgütü'nün (WHO) ve ulusal CDC'lerin tavsiyelerine göre:
4 saatten fazla olmamak üzere sürekli aşınma: Sıradan ortamlarda (ofis, alışveriş merkezi, toplu taşıma gibi) 4 saatte bir değiştirilmesi tavsiye edilir.
8 saatten fazla olmayan tek kullanımlık: Yalnızca kısa bir süre için giyildiyse (market alışverişi yapmak için dışarı çıkmak, ekspres teslimatı almak gibi) ve maske kontamine değilse, kullanım süresi uygun şekilde uzatılabilir ancak kümülatif süre 8 saati geçmemelidir.

Neden 4 saat?
Uzun süre giymek, maskenin filtre katmanının (eriyik üflemeli kumaş) elektrostatik adsorpsiyon kapasitesinin azalmasına ve koruyucu etkinin azalmasına neden olacaktır.
Dışarıya verilen su buharı maskeyi nemlendirerek bakteri üreme riskini artıracaktır.

2). Özel durumlarda değiştirme sıklığı
Yüksek riskli ortamlar (hastaneler, kalabalık yerler): 2-4 saatte bir değiştirilmesi tavsiye edilir.
Maske nemli, kirli veya hasarlı: Terden, yağmurdan veya damlacıklardan kirlenmişse veya hasar görmüşse veya burun klipsi gevşemişse derhal değiştirilmelidir.
Enfekte olduğundan şüphelenilen/teyit edilen kişilerle temas sonrası: Kısa süreliğine kullanılsa bile maske yenisi değiştirilmelidir.

(2) Maske hangi durumlarda değiştirilmelidir?

4 saat boyunca giyilmemiş olsa bile aşağıdaki durumlarda hemen değiştirilmelidir:
Maske ıslanır (solunum, terleme, yağmur gibi).
Solunum direnci önemli ölçüde artar (filtre katmanının partikül madde tarafından tıkandığını gösterir).
Maskenin hasarlı olması, deforme olması veya yüze tam oturamaması (burun mandalının kırılması veya kulak bantlarının gevşemesi gibi).
Maskenin iç kısmına dokunduktan sonra (eller maskenin içini kirletebilir).
Tıbbi bir ortamda veya yüksek riskli bir yerde (hastane, nükleik asit test noktası gibi) kullandıktan sonra.

(3) Yanlış kullanım:

Bu uygulamalar koruyucu etkiyi azaltacaktır. Alkolle dezenfeksiyondan sonra yeniden kullanın: Alkol, meltblown kumaşın elektrostatik adsorpsiyon yeteneğini yok edecek ve bu da filtreleme verimliliğini büyük ölçüde azaltacaktır. Boynuna asmak veya çıkardıktan sonra cebe koymak: Maskenin dış kısmı virüslerle kirlenmiş olabilir ve ortalıkta bırakılması halinde giysilere veya cilde bulaşması kolaydır. Yıkandıktan veya güneşe maruz kaldıktan sonra kullanmaya devam edin: Tek kullanımlık maskelerin malzemesi yıkamaya dayanıklı değildir ve güneşe maruz kalmak filtreleme etkisini eski haline getiremez. Birden fazla katman giymek: Birden fazla maske takmak hava sızdırmazlığını etkileyebilir ve sızıntı riskini artırabilir.

(4) Maskenin kullanım ömrü nasıl uzatılır? (Özel durumlar için acil durum planı)

Maskelerin yetersiz olduğu durumlarda (örneğin salgın sırasında), kullanım süresini uygun şekilde uzatmak için aşağıdaki yöntemler kullanılabilir (ancak yine de dikkatli olmak gerekir): Duruma göre kullanın Yeni maskeleri yüksek riskli yerlerde (hastaneler, toplu taşıma) kullanın ve düşük riskli ortamlarda (açık havada yürüyüş) kullanım süresi uygun şekilde uzatılabilir. Geçici olarak çıkarılan maskelerin uygun şekilde saklanması Kısa süreliğine çıkarıldığında katlanmayı ve kirlenmeyi önlemek için havalandırılan bir yere asılabilir veya temiz bir kağıt torbaya yerleştirilebilir. Sık sık giyip çıkarmaktan kaçının. Maskenin iç kısmının elle kirlenmesini önlemek için gereksiz ayarlamaları azaltın.
Not: Bu yöntemler yalnızca acil durumlar için uygundur ve uzun vadede güvenilmemelidir. Koruyucu etki zamanla azalmaya devam edecektir.

7.Tek kullanımlık tıbbi maskeler hakkında sık sorulan sorular

Tek kullanımlık tıbbi maskeler günlük koruma için önemli bir araçtır ancak birçok kişinin hâlâ bunların kullanımıyla ilgili soruları vardır. Aşağıda tek kullanımlık tıbbi maskeler hakkında sık sorulan sorular ve bunları doğru kullanmanıza ve etkili koruma sağlamanıza yardımcı olacak profesyonel yanıtları yer almaktadır.

(1). Tek kullanımlık tıbbi maskeler ile cerrahi maskeler arasındaki fark nedir?

Tek kullanımlık tıbbi maskeler (sıradan tıbbi maskeler):
Uyumlu standart: YY/T 0969-2013 (Çin) veya ASTM F2100-19 Seviye 1 (Uluslararası).
Ana işlevi: Günlük korumaya uygun (halka açık yerlerde ve genel seyahatlerde olduğu gibi) damlacıkları ve tozu engeller.
Filtreleme verimliliği: Bakteriyel filtreleme verimliliği (BFE) ≥ %95, ancak sıvı nüfuzuna karşı direnç sağlamaz.
Cerrahi maskeler:
Uyumlu standart: YY 0469-2011 (Çin) veya ASTM F2100-19 Seviye 2/3 (Uluslararası).
Ana işlevi: Damlacıkları engellemenin yanı sıra, tıbbi ortamlarda (hastane ve klinikler gibi) kullanıma uygun, kan ve vücut sıvısı sıçramalarına karşı da koruma sağlar. Filtrasyon verimliliği: BFE ≥ %95, PFE (Parçacık Filtrasyon Verimliliği) ≥ %30 ve sıvıya dayanıklı katman.
Özet: Cerrahi maskeler daha fazla koruma sağlar ancak sıradan tıbbi maskeler günlük kullanım için yeterlidir.

(2). Tek kullanımlık tıbbi maskeler ne kadar süreyle kullanılabilir? Yeniden kullanılabilirler mi?

Önerilen kullanım süresi:
Normal ortamlar: 4 saat (örn. iş, alışveriş).
Yüksek riskli ortamlar (hastaneler, kalabalık yerler): 2-4 saat.
Nemli, kirlenmiş veya hasarlıysa hemen değiştirin.

Yeniden kullanılabilirler mi?
Tavsiye edilmez ancak acil durumlarda aşağıdaki önlemler alınabilir:
Maskeyi kısa süreliğine çıkarırken iyi havalandırılmış bir alana asın veya temiz bir kağıt torbaya koyun.
Maskenin iç kısmına dokunmaktan kaçının. Toplam kullanımı 8 saatten fazla tutmayın.

(3). Maskeyi baş aşağı takmak korumayı etkiler mi?

Evet!
Beyaz taraf (su emici katman), dışarı verilen nemi emmek için ağzınıza ve burnunuza yakın, içe doğru bakmalıdır.
Damlacıkları ve tozu engellemek için mavi/yeşil taraf (su geçirmez katman) dışarı doğru bakmalıdır. Maskenin baş aşağı takılması nem ve rahatsızlığa neden olabilir ve koruyucu etkinliği azaltabilir.

(4). Maskeler alkol veya UV ışığıyla dezenfekte edilebilir mi?

Tavsiye edilmez!
Alkol: Meltblown kumaşın elektrostatik adsorpsiyon kapasitesini yok ederek filtrasyon verimliliğini azaltır.
UV ışığı: Malzemeyi eskitebilir ve içindeki virüsleri tamamen öldüremeyebilir.
Doğru: Tek kullanımlık maskelerin dezenfeksiyonu önerilmez; derhal değiştirilmeleri gerekir.

(5). Çocuklar yetişkin maskesi takabilir mi?

Tavsiye edilmez:
Yetişkin maskeleri çocukların yüzlerine tam oturmuyor ve daha az koruma sağlıyor.
Çocuğa özel bir maske seçin (GB/T 38880-2020 ile uyumlu).

(6). Maske taktıktan sonra cilt alerjisi veya sivilce yaşarsam ne yapmalıyım?

Neden: Uzun süreli kullanım nemli ve sıcak bir ortam yaratır, bakteri üremesine veya sürtünme tahrişine neden olur.
Çözüm:
Maskeyi çıkarın ve her iki saatte bir havalandırılmasına izin verin.
Nefes alabilen bir maskeyi (üç katmanlı, dokunmamış, eritilerek şişirilmiş kumaş gibi) tercih edin.
Kullanmadan önce nemlendirici sürün ve ağır makyajdan kaçının.

(7). Maskedeki burun klipsinin amacı nedir? Doğru şekilde nasıl şekillendirilir?

Amaç: Hava sızıntılarını önlemek için maske ile yüz arasında sıkı bir uyum sağlar.
Doğru şekillendirme yöntemi:
Maskeyi taktıktan sonra, burun köprüsünün çevresine uyacak şekilde burun klipsine iki elinizi kullanarak bastırın.
Boşluk olup olmadığını kontrol edin (sızıntı varsa ayarlayın veya değiştirin).

(8). Kullanılmış maske nasıl imha edilmelidir?

Genel halk:
Katlayın (kirli tarafı içe bakacak şekilde), çöp kutusuna atın ve ellerinizi yıkayın.
Şüpheli/enfekte olduğu doğrulanan kişiler:
Maskeyi kapatın ve tıbbi atık olarak (örneğin sarı bir çöp kutusuna) atın.
Yapmayın: Atmayın, yakmayın veya parçalamayın (ikincil kirlenmeye neden olabilir).

(9). Maske takıldığında gözlükler neden buğulanır? Bu nasıl düzeltilebilir?

Nedeni: Maskenin üst kısmı düzgün şekilde takılmamıştır, bu da dışarı verilen havanın lensleri yukarı doğru etkilemesine neden olur.
Çözüm:
Burun köprüsüne sıkı bir şekilde oturmasını sağlamak için burun klipsini ayarlayın.
Gözlükleri maskeye doğru bastırın.
Gözlükler için buğu önleyici sprey veya buğu önleyici bez kullanın.

(10). Tek kullanımlık tıbbi maskeler PM2.5 ve virüslere karşı koruma sağlar mı?

PM2.5 koruması: Sıradan tıbbi maskeler, yağlı olmayan parçacıklar için sınırlı filtreleme kapasitesine sahiptir. KN95/N95 maskeleri tavsiye edilir.
Viral koruma: Damlacık iletimini engelleyebilirler (birincil viral vektör), ancak aerosollerin %100'ünü filtreleyemezler.

Özet
Tek kullanımlık tıbbi maskelerin doğru kullanımına ilişkin notlar:
Sıkı bir uyum sağlamak için ön ve arka kısmı ayırın.
Her dört saatte bir değiştirin ve nemli ya da kirlenmişse hemen atın.
Koruma kaybını önlemek için yeniden kullanmayın veya dezenfekte etmeyin.
Gevşek oturmayı önlemek için çocuklar için özel olarak tasarlanmış maskeler kullanın.